Hikmet Çadır

Kara Sinan'ın Maksud Şerhi ve Literatürdeki Yeri (İnceleme - Tahkik)

Arap gramerinin temel disiplinlerinden biri olan sarf ilmi, asırlar boyunca medrese müfredatının vazgeçilmez bir parçası olmuştur. Bu alanda yazılan eserler arasında öne çıkan ve anonim bir eser olan el- Maksud, Osmanlı medreselerinde asırlar boyu okutulmuş ve pek çok şerhe konu olmuştur. Osmanlı dönemi 15. yüzyılında Kara Sinan lakabıyla meşhur Yûsûf b. Abdulmelik b. Bahşîş er-Rûmî el-Hanefî tarafından kaleme alınan el-Mazbûd isimli eser de bu köklü geleneğin içinde yer almıştır.Bu çalışma, el-Mazbûd’un şerh özelliklerini tahlil etmek suretiyle; onu diğer Maksud şerhleri arasındaki yerini tespit etmekte ve literatürdeki konumunu belirlemeye çalışmaktadır. Aynı amaca matuf çalışmamızda yer verdiğimiz bir diğer husus da; Maksûd şerhleri arasında meşhur bir şerh olan Birgivî’nin İm’ânü’l-enzâr şerhi ile el-Mazbûd ’un, taşıdıkları şerh özellikleri açısından karşılaştırılmalarıdır. Bu yönüyle ortaya koyduğumuz tahkikli metin ile şerhe ait sunulan değerlendirmeler, klasik dil ilmi araştırma