Dr. Fatih Özek

Fatih Dönemi Merkezî ve Umumî Kanunnamelerin Dili Üzerine Bir İnceleme

Kanunname, Osmanlı döneminde belirli bir konuya dair hukuki maddeleri ortaya koyan padişah hükümleridir. Osmanlı kanunnameleri, başta Osmanlı tarihi ve hukuk sistemi olmak üzere, Osmanlı sosyal ve siyasal hayatı açısından son derece önemli belgelerdir. Özellikle Osmanlı hukuk sisteminde Fatih Dönemi ayrı bir yere sahiptir. Zira Fatih Sultan Mehmed tedvin edilmiş bir kanunname yayımlayan ilk Osmanlı padişahıdır. Osmanlı Dönemi’nde daha sonra yayımlanan merkezî kanunnameler, bazı değişikliklerle birlikte Fatih Dönemi kanunnamelerinin devamı niteliğindedir. Osmanlı kanunnameleri başta hukuk ve tarih olmak üzere birçok alanda çalışmaya konu olmuştur. Ancak bu kanunnameler dil özellikleri bakımından ya hiç incelenmemiş ya da yapılan incelemeler çok sınırlı kalmıştır. Hâlbuki her metin bir dil malzemesidir. Bu bakımdan Osmanlı Devleti’nde mali, hukuki ve diplomasi alanında yazılmış tüm vesikaların da bir dil malzemesi olarak ele alınıp değerlendirilmesi kuşkusuz Osmanlı Türkçesi çalışmaların